RightClickBlocker

26, జూన్ 2017, సోమవారం

చెంతనే సదా యుంచుకోవయ్యా - త్యాగరాజ స్వామి రామభక్తి



చెంతనే సదా యుంచుకోవయ్యా 

మంతుకెక్కు శ్రీమంతుడౌ హనుమంతు రీతిగ శ్రీకాంత 

తలచిన పనులను నే తెలిసి తలతో నడచి సంతసిల్లుదురా
పలుమారు బల్క పనిలేదు రామభరతుని వలె త్యాగరాజనుత

ఓ రామా! లక్ష్మీపతీ! ఎంతో భాగ్యవంతుడు, నీ పరమభక్తునిగా ప్రసిద్ధి చెందిన హనుమంతుని వలె మమ్ము నీ చెతనే యుంచుకొనుము. నీవు తలచిన పనులన్ని తెలివితో మెలకువతో శిరసావహించి సంతోషించెదను. మరల మరల చెప్పనవసరం లేకుండా నువ్వు చెప్పిన పని చేసెదను. అలా చేసిన భరతుని వలె నన్ను ఎల్లప్పుడు నీ చెంతనే యుంచుకొనుము.

- సద్గురువులు త్యాగరాజ స్వామి

రాముని బంటుగా హనుమ ఎంత ప్రసిద్ధి చెందాడో లోకవిదితమే. అసాధ్యమనుకున్న కార్యములను రామభక్తితో సాధించిన ధీరుడు ఆ హనుమ. అలాగే, అన్న మనసెరిగి ఆయన మాట శిరసావహించి జాగృత స్థితిలో యున్నవాడు భరతుడు. వారిద్దరిలా తనకు కూడా ఎల్లప్పుడూ ఆయన చెంతనే యుండే భాగ్యాన్ని కలిగించమని త్యాగరాజస్వామి ఈ కీర్తన ద్వారా కోరారు. మంతుకెక్కు అన్న పదానికి ప్రసిద్ధి చెందిన అని అర్థం. కీర్తనలో ఆ పదాన్ని ఉపయోగించి రామభక్తులలో హనుమకున్న అగ్రస్థానాన్ని త్యాగయ్య చాటారు. త్యాగరాజస్వామికి తెలుగు భాషపై ఉన్న పట్టు కొన్ని పదప్రయోగాలు గమనిస్తే అర్థమవుతుంది. నిరంతరము స్వామి ఆజ్ఞకై వేచియుండే హనుమ కార్యసిద్ధి హనుమంతునిగా పేరొందాడు. సీతమ్మ జాడను తెలిపిన హనుమను రాముడు హత్తుకొని ఉత్తమునిగా వర్ణించాడు. లక్ష్మణునికి ప్రాణం పోసి సంజీవని హనుమంతుడయ్యాడు. రాక్షససేనను సంహరించి వీర హనుమంతుడయ్యాడు. అందుకే సీతమ్మ సకల గుణ సంపన్నుడు అని పొగడి ముత్యాల హారాన్ని ఆ హనుమకు బహుమతిగా ఇచ్చింది. నిరంతర రామసేవా భాగ్యంలో తరిస్తూ దాసాంజనేయుడైనాడు. ఆ హనుమ వలె తనను ఎల్లప్పుడూ చెంతనే ఉంచుకోమని త్యాగరాజు కోరారు. అలాగే, అన్నపై అనన్యమైన భక్తి, గౌరవం కలవాడు భరతుడు. రాజ్యాన్ని త్యజించి అన్న పాదుకులను సింహాసనంపై యుంచి ధర్మాన్ని నిర్వర్తించిన వాడు ఆ భరతుడు. ఆ భరతుడంటే రామునికి అమితమైన వాత్సల్యం. అటువంటి వాత్సల్యం కోసం తనను చెంతనే యుంచుకోమని త్యగయ్య రాముని కోరారు. రామభక్తి సామ్రాజ్యంలో ఓలలాడే బంటులకు అలసట ఉండదు, ఎంత సేవ చేస్తే అంత సంతోషం. ఆ భావనలనే త్యాగయ్య ఈ కీర్తన ద్వారా తెలియజేశారు.

కుంతలవరాళి రాగం దాటు స్వరాలతో హనుమంతుని కుప్పిగంతులను గుర్తు చేస్తుందని నూకలవారు విశ్లేషించారు. అందుకే ఈ కీర్తనకు ఆ రాగాన్ని ఉపయోగించారు త్యాగరాజస్వామి. కుంతలవరాళి రాగంలో ఈ కృతిని వినండి.

చెంతనే సదా యుంచుకోవయ్యా!


25, జూన్ 2017, ఆదివారం

దొరకునా ఇటువంటి సేవ - వేటూరి అజరామర గీతం



దొరకునా ఇటువంటి సేవ నీ పద రాజీవముల చేరు నిర్వాణ సోపానమధిరోహణము సేయు త్రోవ

రాగాలనంతాలు నీవేయి రూపాలు భవరోగ తిమిరాల పోకార్చు దీపాలు
నాదాత్మకుడవై నాలోన చెలగి నా ప్రాణ దీపమై నాలోన వెలిగే
నిను కొల్చు వేళ దేవాది దేవా దేవాది దేవా దొరకునా ఇటువంటి సేవ


ఉచ్చ్వాస నిశ్శ్వాసములు వాయులీనాలు
స్పందించు నవనాడులే వీణాగానాలు
నడలు ఎదలోని సడులే మృదంగాలు
నాలోని జీవమై నాకున్న దైవమై
వెలుగొందు వేళ మహానుభావా మహానుభావా దొరకునా ఇటువంటి సేవ

పరమాత్మా! నీ పదకములములను చేరే ముక్తిపథములోని మెట్లను అధిరోహణము చేసే త్రోవ ఈ సంగీత సేవ. మళ్లీ మళ్లీ దొరకునా ఇటువంటి సేవ?అనంతమైన రాగాలు నీ వేల రూపాలు. అవి ఈ జననమరణాలతో కూడిన సంసారసాగరంలోని రోగాలనే అంధకారాలను తొలగించే దీపాలు. నా ఆత్మకు స్వరూపమై నాలోని నివసించి నా ప్రాణ దీపమి నాలోన వెలిగే నిన్ను కొలిచే వేళ, ఓ దేవాది దేవా!, ఎంత గొప్పది. ఇటువంటి సేవ మళ్లీ మళ్లీ దొరకునా? ఈ సంగీత సేవలో ఉచ్చ్వాస నిశ్వాసలే ఫిడేలు నాదాలు. ఆ సప్తస్వరాలకు స్పందించే నవనాడులు (ఇడ, పింగళ, సుషుమ్న, గాంధార, హస్తిని, పుష, జయస్విని, అలంబస, కుహ) వీణాగానాలు. వివిధ కదలికలు, హృదయ స్పందనలే మృదంగ ధ్వానాలు. నాలోని జీవమై, నాకున్న దైవమై నీవు వెలుగొందు వేళ, ఓ మహానుభావా! ఇటువంటి సేవ మళ్లీ దొరకునా!

- వేటూరి సుందరరామమూర్తి (శంకరాభరణం చిత్రం)

నాదోపాసనలో తరించే సంగీత యోగుల మనోభావనలను అద్భుతంగా ప్రతింబింబించే గీతం ఇది. ఆత్మజ్ఞానులు కావటానికి వేయటానికి సంగీతం ఓ అద్భుతమైన సాధనం. ఈ సేవలో తరించి ముక్తిని పొందిన వారెందరో. శంకరాభరణంలోని శంకరశాస్త్రీ అంతే. భావాన్ని స్వర రాగ యుక్తంగా నవనాడుల్లో నింపుకొని పరమాత్మతో అనుసంధానమై గానం చేసే యోగి. అందుకే కే విశ్వనాథ్ గారు ఆయన కోసం ప్రత్యేకమైన గీతాలను గేయకర్త చేత రచింపజేశారు. ఇటువంటి సేవ మళ్లీ దొరకునా అన్న భావన కలిగించేలా ఈ గీతాన్ని పతాక సన్నివేశంలో పొందుపరచారు. నాదసాధనే పరమాత్మకు పూజగా భావించిన వారు జీవన్ముక్తులైనారు. పవిత్రమైన నాదోపాసనలో ఉన్న శంకరశాస్త్రి వ్యక్తిత్వాన్ని ఆవిష్కరించిన చిత్రం శంకరాభరణం. అనంతమైన రాగాలను ఆయన సహస్ర రూపాలుగా భావించి ఆ నాదసాధనే భవసాగరములోని చీకట్లను తొలగించే జ్ఞానజ్యోతిగా అనుభూతి చెందిన విద్వాంసుడు శంకర శాస్త్రి. ఆ సంగీత సేవ శాశ్వతం కావటానికి శిష్యుడు కావాలి కదా? అత్యాచారానికి గురైన ఓ స్త్రీని తన వెంటబెట్టుకుని ఇంటికి రాగా పండితులు ఆయనను వెలివేయగా ఆ స్త్రీ ఆయనకు దూరంగా వెళుతుంది. ఆమె కడుపున పుట్టిన బిడ్డ శంకరశాస్త్రి గారి నాదోపాసనను కొనసాగించేందుకు అద్భుతమైన సన్నివేశాలను సృష్టించి అందులో చివరగా ఈ గీతాన్ని ఆవిష్కరించారు. ఆత్మకుడైన పరమాత్మను కొలిచే సేవలో తనువులోని వేర్వేరు ప్రక్రియలను సంగీత సాధనలోని పరికరాల నాదాలకు ఉపమానం చేశారు కవి వేటూరి. సంగీత సాధనలో మనలోని మలినములు తొలగి జ్ఞానేంద్రియములు జాగృతమై పరమాత్మతో అనుసంధానమయ్యే అవకాశం ఉంది. పవిత్రమైన ఈ సాధన ముక్తిమార్గానికి సోపానము. ఈ సందేశాన్నే కవి మనకు ఈ గీతం ద్వారా అందజేశారు. అన్నమయ్య, త్యాగయ్య, రామదాసు వంటి వాగ్గేయకారులు ఇటువంటి భావనలనే అనుభవపూర్వకంగా సంకీర్తనల ద్వారా పలికారు. ఈ గీతం వెనుక ఉన్న కళాతపస్వి విశ్వనాథ్ గారికి, వేటూరి వారికి, సంగీత కారులు మహాదేవన్ గారికి, బాలసుబ్రహ్మణ్యం గారికి, వాణీజయరాం గారికి మనం ఎంతో రుణపడి ఉన్నాము. ఈ  పాట సాహిత్యం మరియు సన్నివేశం యొక్క ప్రాముఖ్యత ఇనుమడింపజేసేలా సోమయాజులు గారు, మంజు భార్గవి గారు, తులసి నటించారు. అందుకే ఈ చిత్రం సార్థక నామధేయమై నిలిచింది.



24, జూన్ 2017, శనివారం

సర్దుకుని కలిసుండటమా? విడిపోవటమా?


సర్దుకుని కలిసుండటమా? విడిపోవటమా? - ఇదీ నేటి భారతీయ యువ జంటలలో ఉన్న ప్రశ్న. చాలామంది విడిపోవటానికే మొగ్గు చూపుతున్నారు. నేను చెప్పేది పేదరికంలో మగ్గుతున్న వారు లేదా ఆర్థిక స్వావలంబన లేని వారు కాదు. ఉద్యోగాలు చేస్తూ చిన్న చిన్న విషయాలలో గొడవపడి నలుగురిని అందులోకి లాగి చివరకు ఏమీ చేయలేక విడాకులకు వెళుతున్న వారి గురించి. ఇటువంటి వారికి కీచులాటల మధ్యే ఒకరో ఇద్దరో బిడ్డలు.. వాళ్ల భవిష్యత్తు సింగిల్ పేరెంటింగ్‌లోనే. ఎవరినీ తప్పు పట్టలేము, తప్పని తెలిసినా చెప్పలేని, చెప్పినా వినలేని, విన్నా అర్థం చేసుకోలేని పరిస్థితులు. ఒకటి మాత్రం నిజం - వివాహానికి సిద్ధంగా లేనప్పుడు పెళ్లి చేయటం అనేది ఈ కాలంలో కూడని పని. సిద్ధం అంటే? - ఇతరుల మనస్తత్వాలను గమనించ గలిగే వ్యక్తిత్వ వికాసం, వైవిధ్యాన్ని, భిన్నత్వాన్ని స్వీకరించ గలగటం. ఇవిలేక అపరిపక్వత కలిగి ఉన్న యువతీ యువకులపై వివాహాన్ని రుద్దకూడదు. చాలా సమస్యలకు మూలం - పిల్లలను గారాబంగా పెంచటం, బాధ్యతలను సరైన వయసులో తెలియజేయలేకపోవటం, అడిగినదల్లా ఇచ్చి డబ్బు, ఆస్తులు ఎంత కష్టపడితే వస్తాయో నేర్చుకోనివ్వకపోవటం. తల్లిదండ్రులున్నది పిల్లలకు అన్నీ అందజేయటానికి కాదు. వారికి కావలసిన వ్యక్తిత్వ వికాసానికి తోడ్పటం వరకే. విద్య వ్యక్తిత్వ వికాసంలో భాగమే. ఆర్థిక స్వావలంబన అందరికీ తప్పనిసరి. కానీ, అది మానవీయ విలువలను, సంబంధాలను త్రుంచేదిగా ఉండకూడదు. పరిణతి, అవగాహన లేని వయసులో వివాహం చేసినందువలన ఊహించని సమస్యలు తలెత్తే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంది. 25 ఏళ్లు ఇంకో ఇంట్లో పూర్తిగా భిన్నమైన వాతావరణంలో పెరిగిన జీవిత భాగస్వామి ఇష్టాయిష్టాలను గ్రహించి కొంత కూడా వారి కోసం సర్దుకోలేకపోవటానికి కారణం వ్యక్తిత్వం వికాసం, మనుషులతో వివృతి లేకపోవటం, అవగాహన పెరగకపోవటమే. ఇవి ఒకరోజులో వచ్చేవి కావు. గతంలో ఉమ్మడి కుటుంబంలో వేర్వేరు పాత్రల ద్వారా చాలామటుకు అందేవి. ఇప్పుడు మేమిద్దరం మాకిద్దరు మొత్తం నలుగురమే అనే కుటుంబ వ్యవస్థలో ఈ ముఖ్యమైన పాఠాలు అందే అవకాశం లేదు. కాబట్టి పిల్లలకు అవగాహన పెరిగే వరకు వేచి ఉండాలి. వారి నిర్ణయాల ఫలితాలను వారు భరించి ముందుకు వెళ్లేలా బాధ్యతాయుతంగా పెంచాలి. లేకపోతే ప్రతి మూడు వివాహాల్లోనూ ఒకటి విడాకుల వరకు వేళ్లే అవకాశం ఉంది.

నేటి భారతంలోని ఉరుకులు పరుగుల జీవితాల్లో డబ్బు చాలా పెద్ద పాత్ర పోషిస్తోంది. జీవన ప్రమాణాలతో పాటు డబ్బు అవసరం, డబ్బు యొక్క ప్రాధాన్యత వంద రెట్లు పెరిగాయి. ఎవరూ ఇంకొక మనిషిని పోషించే పరిస్థితులు లేవు. అందుకే మనుషులు ఆర్థిక స్థిరత్వం చిన్న వయసులోనే కోరుకుంటున్నారు. దీని ఫలితంగా ఉద్యోగ ప్రాధాన్యమైన చదువులే తప్ప వ్యక్తిత్వాలను దృఢ పరిచే చదువులు, అనుభవాలకు అసలు ప్రాధాన్యత లేదు. దాని వలన ఎదగని మనస్తత్వాలు, తొందరగా స్పందించే హృదయాలు, విమర్శను తట్టుకోలేని ఆవేశాలు. పురుషాహంకారం చదువుల వల్ల కొంత తగ్గినట్లు అనిపించినా, భార్యపై పైచేయి కావాలన్నదే ఇప్పటికీ భారతీయ పురుషుని మనస్తత్వం. దీనికోసం ఎంతకైనా తెగిస్తున్నాడు. అలాగే, స్త్రీలలో కూడా అర్థం చేసుకునే గుణం, ఓర్పు చాలా తగ్గాయి. వారిలో ఆవేశకావేశాలు పెరిగి ప్రతి చిన్న అభిప్రాయం భేదం కూడా తగవుగా మారుతోంది. అందుకే తల్లిదండ్రులు ఇప్పటికైనా కళ్లు తెరచి పిల్లల వ్యక్తిత్వ వికాసంపై దృష్టి పెట్టాలి. డిగ్రీ కాగానే పెళ్లి అన్నది ఈనాటి పిల్లలకు వర్తించదు. కాస్త సమాజంలో ఢక్కాముక్కీలు తిన్న తరువాతే పెళ్లి చేస్తే మంచిది. ప్రతి దానికీ ఏడ్చే ఆడపిల్లలు భర్తపై కూడా అలాగే వ్యవహరిస్తారు. నలుగురితో మసలుకోలేని మగవాడు, బాధ్యత తెలియని వాడు భార్య పట్ల కూడా అలాగే వ్యవహరిస్తాడు. కాస్త మమకారం తగ్గించుకుని పిల్లలను తల్లిదండ్రులు స్వతంత్రంగా గమనించాలి. వారి వ్యక్తిత్వాలలో అవకతవకలు, పెద్ద అవలక్షణాలు కనిపిస్తున్నప్పుడు వారికి వివాహం తలపెట్టకపోవటమే మంచింది. అలా చేస్తే కొరివితో తల గోక్కున్నట్లే.

మనమేదో సంస్కృతి సాంప్రదాయం అని భారత దేశం గురించి కలలు కంటాము. అవి పుస్తకాలకు, భాషణలకు మాత్రమే పరిమితం. వాస్తవం దారుణంగా ఉంది. మన యువతీ యువకుల వ్యక్తిత్వాలు డొల్లగా ఉన్నాయి. మనం చేస్తున్నది పాశ్చాత్యులను గుడ్డిగా అనుకరించటమే. వారికి 50 ఏళ్ల క్రితం వచ్చిన సమస్యలు మనకు ఇప్పుడు వస్తున్నాయి. అంతే తేడా. చదువు->ఉద్యోగం->వివాహం->పిల్లలు ఇవి ఇదివరకులా ఆటోమేటిక్ కాదు సుమా. ప్రతి అడుగులోనూ ఆత్మావలోకనం అవసరం.

4, మే 2017, గురువారం

సంఘ సంస్కర్తగా కాశీనాథుని విశ్వనాథ్ - సప్తపది చిత్రం


ప్రఖ్యాత దర్శకులు, కళాతపస్వి కే విశ్వనాథ్ గారికి దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు వచ్చిన సందర్భంగా వారి గురించి వ్యాస పరంపర ఆరంభిస్తున్నాను. వారి వ్యక్తిత్వపు వేర్వేరు కోణాలను తమ చిత్రాలలో ఎలా ప్రతిబింబించేలా చేశారో ఆ వివరాలను ఈ పరంపర ద్వారా అందించే ప్రయత్నం ఇది. మొట్ట మొదట వ్యాసం "సంఘ సంస్కర్తగా కాశీనాథుని విశ్వనాథ్."

దాదాపు 36 ఏళ్ల క్రితం ఓ సున్నితమైన సామాజిక అంశాన్ని తీసుకొని ఓ రసరమ్యమైన చిత్రాన్ని నిర్మించి దాని ద్వారా ఓ విప్లవానికి నాంది పలికిన మహానుభావుడు విశ్వనాథ్ గారు. బ్రాహ్మణత్వము, ఆచార సాంప్రదాయాలు ఓ పక్క, కళారాధనలో కులభేదాలు మరచి ఒకటవ్వాలనుకున్న జంటను ఆ చిత్రంలోని ప్రధాన పాత్ర అయిన యాజులు గారి ఎలా ఏకం చేశాడు అన్నది ఆనాటి పరిస్థితులకు చాలా వివాదాస్పదంగా మారగలిగే అంశం. తెలుగునాట కులవిభజనతో మగ్గిపోతున్న ప్రజలలో అగ్గిని రాజిల్ల జేయ గలిగిన కథాంశం అది. కానీ, ఎక్కడా, ఏ కులాన్నీ, ఏ మతాన్ని కించ పరచకుండా, పరమాత్మ తత్త్వాన్ని తెలియజేస్తూ ఆ పెద్దమనిషిలో ఎలా మార్పు వస్తుందో, కళ ద్వారా మానవీయ అంతరాలు దాటగలిగిన ప్రేమికులు ఎలా ఒకటయ్యారో విశ్వనాథ్ గారు అద్భుతంగా 1981లో విడుదలైన సప్తపది చిత్రం ద్వారా మనకు తెలిపారు.

సమాజాన్ని పట్టి పీడించే సమస్యలకు శాశ్వత పరిష్కారం చూపగలిగిన వారే  సంఘసంస్కర్త. కులపిచ్చిలో మగ్గిపోతున్న జాతిని ముందుకు నడిపించేవి దైవికమైన కళలు అన్న ఇతి వృత్తాన్ని అద్భుతమైన సంభాషణల ద్వారా హృద్యంగా మనకు తెలియజేశారు కళాతపస్వి. జంధ్యాల సంభాషణలు ఈ చిత్రానికి ఆయువు పట్టు. వేటూరి గీతాలు ఈ కథకు ప్రాణప్రతిష్ఠ చేసి సందేశాన్ని ప్రేక్షకుల హృదయాలలో నాటుకునేలా చేశాయి. అటువంటి గీతమే ఏ కులము నీదంటే అన్నది. చాకలి వాళ్లు గోదారి గట్టున పాట పాడుతుంటే  తన ఇంట ఉన్న సమస్యపై ఆ యాజులు గారు ఆలోచనలోకి వెళతారు. తరువాత స్నేహితుడైన రాజుగారి హితబోధ ద్వారా సత్యాన్ని తెలుసుకొని విప్లవాత్మకమైన నిర్ణయం తీసుకుంటాడు. కనువిప్పు కలిగించే ఇటువంటి గీతాన్ని సరైన సందర్భంలో పొందుపరచటం విశ్వనాథ్ గారి ప్రతిభకు మచ్చు తునక. ఈ గీతం ద్వారా దర్శకుడు ఒక నవశకానికి నాంది పలికించే ప్రయత్నం చేశారు. ఒక్కసారి గీతాన్ని పరిశీలించండి.

ఏ కులము నీదంటే గోకులము నవ్వింది మాధవుడు యాదవుడు మా కులమే లెమ్మంది.

ఏడు వర్ణాలు కలిసి ఇంధ్రధనసవుతాది
అన్నీ వర్ణాలకు ఒకటే ఇహము పరముంటాది

ఆది నుంచి ఆకాశం మూగది
అనాదిగా తల్లి ధరణి మూగది
నడుమ వచ్చి ఉరుముతాయి మబ్బులు
ఈ నడమంత్రపు మనుషులకే మాటలు ఇన్ని మాటలు

వేటూరి ఈ గీతంతో ఆ కర్మనిష్ఠాపరుడైన పురోహితుని మదిలో మార్పు మొదలవుతుంది. వేటూరి చేత ఇటువంటి గీతం పొందు పరచిన విశ్వనాథ్ గారి దర్శక ఔన్నత్యాన్ని ఎంత పొగడినా తక్కువే. జగద్గురువైన కృష్ణునిదే కులం అన్న పంక్తితో మొదలై అన్ని కులాలకు ఒకటే ఇహము పరము అన్న ఆధ్యాత్మిక తత్త్వాన్ని తెలిపి చిత్రంలో మలుపుకు వేటూరి గీతం ద్వారా నాంది పలికించారు విశ్వనాథ్ గారు. పంచభూతాలకు లేని విభజనలు మనుషులకే అని పలికి సమస్య తీవ్రతను తెలిపారు. అటు తరువాత యాజులు గారు, రాజు గారి మధ్య సంభాషణలతో చిత్రం పతాక సన్నివేశానికి రంగం సిద్ధమవుతుంది.

యాజులు గారు: "గౌరీనాథుడి (ఆయన మనుమడు తన భార్యను హరిజనుడైన ఆమె ప్రేమికునికి అప్పగించాలన్న) నిర్ణయం కొంతవరకు సబబే అని సర్దుకు పోయినా, వాడు చేస్తున్న పని, అందునా హరిజనుణ్ణి..."...

రాజు గారు: "యాజులు గారు! సర్వ శాస్త్ర కోవిదులు మీరనవలసిన మాట కాదండీ ఇది! హరిజనులు ఆ హరి జనులు. తర్కాన్ని శాస్త్రాన్ని కాచి వడపోసిన మీకు నేను చెప్పదగిన వాడిని కాకపోయినా, ఒక్క విషయం మాత్రం మనవి చేసుకుంటాను. శంకర విజయంలో ఆదిశంకరుల వారికి మాలకులస్థుడెదురైన సంఘటన ఒక్కసారి గుర్తుకు తెచ్చుకోండి."

ఆది శంకరులు తనకు ఎదురైన ఛందాలుని దారి తప్పుకోమని అడిగిన సన్నివేశం:


శంకరులు: "తప్పుకొనుము..దారి విడువు"..

ఛండాలుడు: "దండాలు దొర! ఎవర్ని తప్పుకోమంటున్నారు తమరు? నన్నా? నాలోని పరమాత్మనా స్వామీ? నన్నైతే నా మట్టి కుండలోని నీటిలోనూ, మీ బంగారు పాత్రలోని నీటిలోనూ ఒకే సూర్యుడు ఒకే రకంగా కనిపిస్తాడు కదా స్వామీ? అలాగే, తమలోనూ నాలోనూ ఒకే పరమాత్ముడున్నాడు. పాత్రల తేడాలాంటిదే స్వామీ ఈ కులమతాల తేడా. అలా కాక నాలోని పరమాత్మను తప్పుకోమంటారా? ఆ భగవానుడి దర్శనం కోసం దేశమంతా సంచారం చేస్తున్న మీరు మీకు ఎదురైన పరమాత్మను తప్పుకుపోమంటారా స్వామీ? ఆత్మ పరమాత్మ స్వరూపమైతే ప్రతి మనిషీ దేవుడే స్వామి! దేవుడుకి కులం మతం రంగు రూపం తేడాలుంటాయా? కాదంటారా స్వామీ! "

రాజు గారు: "ఆదిశంకరులు ఆ వాదనా పటిమకు ముగ్ధులై ఆ చండాలుడిలోని ఈశ్వరుడికి పాదాభివందనం చేశారు. లోకధర్మాన్ని, సాంప్రదయాన్ని నిర్దేశించిన మహనీయుడు ఆదిపురుషుడు జగద్గురువైన ఆదిశంకరుడే హరిజనుడిని ఆదరించినప్పుడు మనమెంత యాజులు గారు! అసలు నన్నడిగితే మనిషి ప్రగతికి అనుకూలమైనదే కులం. ఇంకేమీ ఆలోచించకండి. ఆ శంకరుల వారినే ప్రార్థించండి. ఆయనే దోవ చూపిస్తాడు."

తను తీసుకున్న నిర్ణయంతో మనుమరాలిని ఆమె ప్రేమించిన వ్యక్తికి అప్పగించటానికి గోడారి ఒడ్డు చేరుకున్న యాజులను ఊరి పెద్దలు ఎదిరించి ప్రశ్నిస్తారు. తన నిర్ణయాన్ని సమర్థిస్తూ యాజులు గారు:

"పెళ్లనేది ఇద్దరు మనుషులను కలపటానికి కాదు, రెండు మనసుల్ని కలపటానికి. త్రికరణశుద్ధిగా ఆచరించని పని వ్యర్థమని శాస్త్రం చెబుతోంది. అసలు పెళ్లంటే ఏమిటి? పెళ్లి మంత్రాలకు అర్థం ఏమిటి? అష్ట వర్షాత్ భవేత్ కన్యా పుత్రవత్ పాలితా మయా ఇదానీం తవ పుత్రస్య దత్తా స్నేహేన పాలితా అంటాడు కన్యాదాత వరుడి తండ్రితో. ఇన్నేళ్లు కొడుకులా పెంచుకున్న నా కూతుర్ని నీ కొడుక్కి అప్పజెబుతున్నాను. వాళ్లిద్దరూ స్నేహంగా సఖ్యతగా ఉందురు గాక! అని. సర్వకాల సర్వావస్థలలోనూ ఆ స్నేహాన్ని కాపాడతానని వరుడు సర్వ దేవతల సాక్షిగా అగ్ని సమక్షంలో ప్రమాణం చేస్తాడు. పెళ్లంటే శోభనం ముందు జరిగే తంతు కాదు. ఒక పురుషుని స్త్రీని స్నేహితులుగా, సన్నిహితులుగా చేసే ఘట్టం. ఆ స్నేహం, సఖ్యత లోపించిన జంట కలకాలం కలిసి బ్రతకలేరు. అందుకే వేరు చేస్తున్నాను. ఆ స్త్రీ సాన్నిహిత్యాన్ని పొందే అర్హత గల వ్యక్తికి ఆమెను అప్పగిస్తున్నాను. "

పెద్దలు: "మీ మాటే శాస్త్ర సమ్మతమనుకుంటే, ఆమె పవిత్ర బ్రాహ్మణ స్త్రీ. అతడు జాతీయ ఛండాలుడైన శూద్రుడు. వాళ్లిద్దరినీ కలపటం సబబా?"

యాజులు గారు: "మంచి ప్రశ్న. ఇన్నాళ్లూ అజ్ఞానాంధకారంలో ఉండిపోయి  నేనూ అది సబబు కాదనే అనుకున్నాను. కానీ, ఒక్క క్షణం ఏకాగ్రతతో విషయావలోకనం చేస్తే నా అవివేకత నాకే తెలిసొచ్చింది. జన్మనా జాయతే శూద్రః సంస్కారాత్ ద్విజర్యుచ్యతే. జన్మము చేత మానవులందరూ శూద్రులే. వారి వారి సంస్కార ఫలితంగా వర్ణాలేర్పడతాయని ఉపదేశించిన మనువు స్ఫురణకొచ్చాడు."

ఊరి పెద్ద: "జన్మతో అందరూ శూద్రులెలా అవుతారండీ! చాతుర్వర్ణం మయా సృష్టం అనలేదా భగవానుడు గీతలో?"

యాజులు గారు: "అన్నాడు. చాతుర్వర్ణం మయా సృష్టం అని ఊరుకోలేదే? గుణ కర్మ విభాగశః అని కూడా అన్నాడు. గుణాల్ని బట్టి, కర్మలను బట్టి నాలుగు వర్ణాల్ని సృష్టించానన్నాడే తప్ప పుట్టుకను బట్టి కాదు. తన విధిని తాను నిర్వర్తించక అరిషడ్వర్గాలకు బానిసై భ్రష్టుడైన బ్రాహ్మణుడి కంటే పవిత్రమైన నడవడి గల శూద్రుడికి తలవంచి నమస్కరిస్తాను నేను. ఈ కర్మ ఛండాలుడి కంటే ఆ జాతి ఛండాలుడు లక్ష రెట్లు మేలు. దీనికి మన పూర్వ మహర్షులే ప్రత్యక్షణ ప్రమాణ భూతులు. క్షత్రియుడైన విశ్వామిత్రుడు బ్రహ్మర్షైనాడు. పల్లె పడుచుకు జన్మించిన వ్యాసుడు బ్రాహ్మణుడైనాడు, భగవానుడైనాడు. మతంగ కన్య అయిన అరుంధతిని వివాహమాడిన వశిష్ఠుడు బ్రహ్మర్షి అయినాడు. కాదంటారా?"

ఊరి పెద్ద: "ఏమైనా, ఇంతటి అకృత్యానికి పాల్పడి కులభ్రష్టం చేస్తున్న మీరు పవిత్రమైన దేవాలయంలో అర్చకత్వానికి అర్హులు కారు"

యాజులు గారు: "పరమాత్ముణ్ణి అర్చించుకోవటానికి ఆ నాలుగు గోడల మధ్యనే కూర్చో అక్కర్లేదు శాస్త్రి గారు. సర్వాంతర్యామి అయిన విధాత మీలో ఉన్నాడు, వీరిలో ఉన్నాడు, మట్టిలో ఉన్నాడు, గాలిలో ఉన్నాడు. నిరాకారుడైన ఈశ్వరుని నా మనాసులో చూసుకోగలను. ధ్యానించుకోగలను. ఇది నా పునర్జన్మ. గాఢాంధకరం అలముకొని ఉన్న ఈ ఒడ్డునుండి వెలుగురేఖలు నిండిన ఆ ఒడ్డుకు చేరుకోబోతున్నాను."

ఊరి పెద్ద: "వేదమంత్రాలు, సప్తపది ప్రమాణాలు అర్థం లేనివని మీ ఉద్దేశం అన్నమాట. మేమూ మీలాగే మారిపోయి ఆచార వ్యవహారాలన్నీ మంటగలిపేయాలని మీ కోరిక అన్నమాట."

యాజులు గారు: "పొరబడుతున్నారు. కాగితం గాలికి రెపరెపలాడకుండా బరువుంచినట్లు మానవ సంఘం అవినీతి వల్ల ఛిన్నాభిన్నం కాకుండా ఆచారాలనే బాధ్యత ఉంచబడింది. అంతే కానీ, వాటి పేరుతో మనిషిని మనిషిని వేరు చేయటానికి కాదు. సర్వ ప్రాణికోటి ఆ విరాట్పురుషుని దేహంలో నుంచి ఉద్భవించిందే. సృష్టిలోని ప్రతి వ్యక్తి ఆ పరమాత్ముని ప్రతి రూపమే. అన్యవర్ణాల వారు బ్రాహ్మణులను హేళన చేసి, బ్రాహ్మణులను మిగతా వర్ణాల వారిని చులకన చేసి చూడటం ఆ భగవంతుణ్ణి దూషించినంత పాపం. పిపీలికాది బ్రహ్మ పర్యంతం సర్వం ఈశ్వరమయం. ఇన్ని కోట్ల ఈశ్వర ప్రతి రూపాలను అందించే ప్రతి కులము గొప్పడే. అన్ని కులాలూ సమానమే. ..."

యాజులు గారు పెద్దలను దాటుకుంటూ పడవ ఎక్కటానికి వెళతారు. చిత్రం చివరి సన్నివేశం అదే. అప్పుడు వచ్చే మాటలు మనందరికీ కనువిప్పు కలిగించే సత్యవచనాలు.

"రాగానికి కులమేది? తాళానికి మతమేది? సప్తస్వర బద్ధమైన సంగీతం వారి కులం. నవరసభరితమైన నాట్యం వారి మతం. ఆ జంట వేసినవి ఏడడుగులు కావు. దాటినవి ఏడు అగడ్తలు. స్వరాలు సరిహద్దులుగా రాగాలు రాచబాటలుగా కల రస రాజధానిలోకి అడుగుపెడుతున్న ఆ జంటను మీరూ మనసారా ఆశీర్వదించండి."



విశ్వనాథ్ గారు సంఘ సంస్కర్త అని ఎందుకు అన్నాను అంటే, మన సమాజంలో విభజనకు కారణమై, జాడ్యాలకు దారి తీసే కొన్ని అపోహలను ఈ చిత్రంలో సంభాషణల ద్వారా, పాటల ద్వారా అయన తొలగించటంలో సఫలమైనారు. నాకు తెలిసిన చదువుకున్న వారికెందరికో ఈ చిత్రం కనువిప్పు కలిగించింది. చిత్రంలోని సందేశం సామాన్యుల మనసులలో ఉన్న ప్రశ్నలకు సమాధానం తెలిపి ప్రజలకు శాంతి కలిగించింది. ఏ సంఘ సంస్కరణ యొక్క ఉద్దేశమైనా ప్రజలలో విభజనను, అశాంతిని తొలగించటమే. కులాలకు అతీతమైన కళలకు ప్రాధాన్యతనిచ్చి, ఆ కళల ద్వారా మానవులను ఏకం చేసి దివ్యత్వం వైపు నడిపించే అద్భుతమైన మార్గాలను విశ్వనాథ్ గారు ఈ చిత్రం ద్వారా మనకు అందజేశారు.

అలాగే, ఎక్కడికక్కడ, వేర్వేరు వృత్తులు, కులాలకు చెందిన వారి ద్వారా అద్భుతమైన ఆధ్యాత్మిక సందేశాన్ని పలికించి మనం ఏమి చేయాలో అద్భుతంగా గుర్తు చేశారు. గోవులను కాచే కుటుంబం చేత గోవులు తెల్లన అనే పాట ద్వారా, దొమ్మరి కుటుంబం, రజక కుటుంబం చేత ఏ కులము నీదంటే అన్న పాట ద్వారా, అయిగిరి నందిని స్తోత్రంతో బ్రాహ్మణుని ద్వారా, రాజు గారి చేత ఆదిశంకరుల గాథ ద్వారా సమయోచితమైన సందేశాన్ని ఆయా పాత్రలకు తెలియజేసి చిత్రానికి పరిపూర్ణతను కలిగించారు.

మానవుని జీవితంలో తప్పులను సరిదిద్దుకుంటూ వెళ్లటం అనేది నిజమైన పురోగతి. ఆ తప్పులు ఆలోచనలలో ఉండవచ్చు లేదా కర్మలలో కూడా ఉండవచ్చు. చిత్రంలో వేర్వేరు మూలాల ద్వారా తనకు అందిన సందేశాన్ని గ్రహించిన యాజులు పురోగతి దిశగా అడుగులు వేయటానికి ఏ విధంగా సంసిద్ధుడైనాడో విశ్వనాథ్ గారు విశేషంగా ఆవిష్కరించారు. ఆయ్నలోని అజ్ఞానాంధకారం తొలగి జ్ఞానజ్యోతి వెలిగి ఆయనను ముందుకు నడిపించేలా చేసిన పద్ధతి రమణీయం. అలాగే, తాను తెలుసుకున్న నిజం వైపు దృఢచిత్తుడై నిలబడి ప్రశ్నించిన వారికి శాంతంగా సమాధానం చెప్పి తన మార్గంలో ముందుకు వెళ్లటం యాజులు గారి పాత్రలో సోమయాజులు అద్భుతంగా నటించారు. ఇలా - నటనలో, సంభాషణలలో, పాటలలో, నేపథ్య సంగీతంలో, చిత్రీకరణలో విశ్వనాథ్ గారి ముద్ర అణువణువునా కనబడుతుంది.

నేను విశ్వనాథ్ గారి చిత్రాలన్నిటిలోనూ సప్తపది ఉత్తమ సందేశం గల చిత్రంగా భావిస్తాను. సంగీత ప్రాధాన్యతను కొనసాగిస్తూనే ఎంతో ముఖ్యమైన సామాజిక సందేశాన్ని అందజేసిన చలన చిత్ర రాజం సప్తపది. అందుకే 1981 సంవత్సరానికి గాని నర్గీస్ దత్ జాతీయ సమైక్యతా ఉత్తమ చలన చిత్ర అవార్డును గెలుచుకుంది. అలాగే ఉత్తమ ఫిలింఫేర్ అవార్డు, ఉత్తమ స్చ్రీన్ ప్లే నంది అవార్డును కూడా పొందింది. తెలుగునాట మరుగున పడిపోతున్న కళలతో పాటు, విలువలపైనా అద్భుతమైన చిత్రాలను ఆవిష్కరించిన విశ్వనాథ్ గారికి శతసహస్ర వందనాలు. 

16, ఏప్రిల్ 2017, ఆదివారం

పాడనా తెనుగు పాట - కృష్ణశాస్త్రి చిక్కని తేనెల ఊట


తెలుగు - అమ్మ నేర్పిన భాష, శతాబ్దాల నుండి ప్రవహిస్తున్న జీవనది. మాతృభాష అనగానే తెలియని ఉత్సాహం. చక్కని తెలుగు వినపడితే మనసు ఉరకలెత్తుతుంది. భాషలోని మాధుర్యాన్ని ఆస్వాదిస్తుంటే సమయమే తెలియదు. భాషలోని పద సంపద గమనిస్తుంటే లోకమే పట్టదు. తెలుగుదనం, తెలుగు నుడికారం, తెలుగు రుచి అనే ఝరులలో తేలియాడుతుంటే అమ్మ ఒడిలో నిదురుపోయినంత సాంత్వన.

తెలుగుదనం అనగానే దేవులపల్లి వారు గుర్తుకొస్తారు. తేట తేనె లాంటి తెలుగు పదాలతో ఎన్నో అద్భుతమైన గీతాలను ఆయన రచించారు. 1976లో విడుదలైన అమెరికా అమ్మాయి చిత్రానికి నేపథ్యం - విదేశీ వనిత భారతీయుడిని వివాహం చేసుకొని, భారత దేశానికి వచ్చి, భాష కళలు నేర్చుకుని, భారతీయతను పరిపూర్ణంగా తెలుసుకోవటం, అత్త మామలకు కనువిప్పు కలిగించటం. ఆ వనిత తీయని తెలుగు భాష అంటే మక్కువ పడి నేర్చుకొని పాడిన పాట ఇది. భారతీయులుగా ఉంటూ మన భాషను విస్మరిస్తున్న నేటి యువతరానికి, తల్లిదండ్రులకు ఈ చిత్రం ఓ పెద్ద కనువిప్పు.

ఈ చిత్ర కథా నాయిక ఆన్నిక్ చేమొట్టి ఫ్రెంచ్ వనిత. భారతీయ కళలపట్ల ఆకర్షితురాలై భారత దేశం వచ్చి భరతనాట్యం నేర్చుకొని, దేవయానిగా పేరు మార్చుకొని మన నాట్యశాస్త్రంలో ఎందరికో శిక్షణనిస్తున్నారు. ఆమె భారత్-ఫ్రెంచ్ కల్చరల్ ఎక్స్ఛేంజ్ కార్యక్రమానికి సారథ్యం కూడా వహించారు. భారత దేశంలోనే స్థిరపడి మన కళను ఆరాధిస్తున్న ఆమె సేవలకు గుర్తింపుగా ఆమెకు భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ బిరుదు ప్రదానం చేసింది.

దేవులపల్లి వారు ఇటువంటి మంచి నేపథ్యం, కథ ఉన్న చిత్రానికి అద్భుతమైన తెలుగుతల్లి వైభవాన్ని చాటే గీతాన్ని అందించారు. ఈ గీతంలో దేవులపల్లి వారి సాహిత్య సౌరభాలు తెలుగుదనపు సౌందర్యంతో మేళవించబడ్డాయి. గుళ్లో గంటలు, గోదావరి గలగలలు, మావులు, తోపులు, మోపులు, పైరగాలులలో మంచి ముత్యాల హారంలా, మధురమైన అమృతరసాల తోట తెలుగు పాట. అటువంటి పాటను పాడే అవకాశం పొందిన ఆ విదేశీ వనిత మనోభావాన్ని కృష్ణశాస్త్రిగారు ముగ్ధమనోహరంగా అవిష్కరించారు. తెలుగుదనానికి ప్రతీకలైన వారు మహా వాగ్గేయకారులు త్యాగయ్య, క్షేత్రయ్య, రామదాసు. వీరి నోట మధురంగా వినబడినది, అన్ని నాడులలో చైతన్యం కలిగించేది, వాడవాడల హృదయాల కరగించే తీయని మాటల మూట, తేనెలూరించే తెలుగు పాట. మన తెలుగుదనాన్ని ప్రతిబింబించే మరో ముఖ్యమైన అంశం అప్పుడే వివాహమైన తెలుగు వనిత.  మేనిపై చక్కనైన చీర, కాటుక కళ్లు, మెడలో తాళిబొట్టు, కాళ్లకు పారాణి, నొసట మెరిసే కుంకుమ, కాళ్లకు ఘల్లు ఘల్లుమనే అందెలు, అలా అలా నడచి వచ్చే తెలుగు పడుచు గురించి తెలిపేది తెలుగు నాట ప్రతి చోట పాడబడినది తెలుగు పాట. అద్భుతమైన తెలుగుదనాన్ని ఆకళింపు చేసుకొని, ఆస్వాదించి దానికి అక్షర రూపం కలిగించి పాడింది ఆ విదేశీ వనిత.  గీత సాహిత్యం:

పాడనా తెనుగు పాట
పరవశనై మీ ఎదుట మీ పాట
కోవెల గంటల గణ గణలో
గోదావరి తరగల గలగలలో
మావుల తోపుల మోపులపైన
మసలే గాలుల గుసగుస లో
మంచి ముత్యాల పేట
మధురామృతాల తేట

త్యాగయ క్షేత్రయ రామదాసులు
తనివితీర వినిపించినది
నాడునాడుల కదిలించేది
వాడ వాడల కరిగించేది
చక్కెర మాటల మూట
చిక్కని తేనెల ఊట

ఒళ్లంత వయ్యారి కోక
కళ్లకు కాటుక రేఖ
మెళ్లో తాళి కాళ్లకు పారాణి
మెరిసే కుంకుమ బొట్టు
ఘల్లు ఘల్లున కడియాలందెలు
అల్లనల్లన నడయాడే
తెనుగు తల్లి పెట్టని కోట
తెలుగు నాట ప్రతి చోట

ఒక కొత్త సంస్కృతిని మన జీవితంలోకి ఆహ్వానించాలంటే ఆ సంస్కృతి మన హృదయాన్ని ఎక్కడో తాకి, అందులో మనం ఇదివరకెన్నడూ అనుభవించని ఆనందం పొంది, మనకు తెలియని ప్రశ్నలకు సమాధానం అంది, మనలను మరింత దృఢచిత్తులను, శాంతమనస్కులను చేయగలిగి ఉండాలి. పాశ్చాత్య సంస్కృతి పట్ల భారతీయులు ఆకర్షితులు కావటానికి ప్రధాన కారణాలు అటువంటివి కావు. మన సంస్కృతి పేరుతో సమాజంలో ఉన్న దురాచారాలను, వివక్షను సహించలేని మనుషులు తాత్కాలిక ఉపశమనం కోసం పాశ్చాత్యానికి అలవాటు పడ్డారు. ఏమిటి అందులో ఉన్నది? ఎవరూ ప్రశ్నించలేని, ఏ కట్టుబాటూ లేని స్వేచ్ఛ. స్వేచ్ఛ మనిషికి కావాలి, కాని అది మనలను బలహీనులను చేసి ఏ సమస్యనూ పరిష్కరించుకోలేని పరిస్థితికి తీసుకు వెళ్లకూడదు. పాశ్చాత్యంలో ఉన్న జాడ్యం అదే. మన సంస్కృతిలోకి వచ్చిన వివక్ష, దురాచారాలను దూరం చేయటానికి పాటుపడకుండా పరధర్మాన్ని ఆశ్రయించటం వలన నేటి భారత యువతీయువకులలో భారతీయత అనేది చాలా మటుకు లేకుండా పోయింది. దాని ఫలితం? తెలుగుదనం వంటి మధుర ఫలాల రుచిని వారు ఆస్వాదించలేకున్నారు.


భాషకు పట్టు సంస్కృతి. సంస్కృతిని సంస్కరించుకుంటే అది పదికాలాల పాటు నిలుస్తుంది. అప్పుడు భాష కూడ నిలుస్తుంది. తెలుగుదనాన్ని వదిలివేసి మనం పరధర్మాల పంచన బానిస బతుకులు బతుకుతుంటే ఓ విదేశీ వనిత ఈ తెలుగుదనం, సంస్కృతిలోని గొప్పతనాన్ని గుర్తించి, దానిలో తనివితీరా ఆనందించి పాడిన గీతం ఈ పాడనా తెనుగు పాట. అటువంటి గీతాన్ని కృష్ణశాస్త్రి గారి కన్నా ఇంకెవరు బాగా రాయగలరు? అందుకే చిత్రదర్శకులు ఆయనను ఎన్నుకున్నారు. భాష యొక్క గొప్పతనం మంచి ప్రాసతో, మంగళకరమైన ధ్వనులతో చెవులకింపుగా ఉండటమే కాదు, బంధాలను సృష్టించి, వాటిని దృఢపరచి, మనుషులను ఏకం చేయగలగటం. అదే తెలుగుదనంలో ఉన్న గొప్పతనం కూడా. శతాబ్దాల పాటు మనుషులను ఏకం చేసి ఓ పటిష్టమైన, వినూత్నమైన, విలక్షణమైన సాంప్రదాయన్ని, సంస్కృతిని భరతభూమిపై నెలకొల్పింది. ఇంతటి మహత్తరమైన భాషను మనం దేని కొరకు కూడా వదులుకోవాల్సిన పనిలేదు. వృత్తి-భాషా సంస్కృతి రెండు పట్టాలవంటివి. ఒకటి ఉపాధినిస్తే రెండవది శాశ్వతమైన ఆనందాన్ని, మనదైన సంస్కృతిలో ఓ చిరునామాను ఇస్తుంది. రెండూ చాలా ముఖ్యం. అందుకే వృత్తిలో అభ్యున్నతి కోసం భాషా సంస్కృతిని మనం వదులుకోకూడదు. వదులుకుంటే జీవితంలో చాలా గొప్ప విషయాన్ని కోల్పోయి వైకల్యముతో దారితప్పినట్లే.


కృష్ణశాస్త్రి గారి తెలుగు భాషా ప్రావీణ్యంతో వెన్నలాంటి తెలుగుపదాలు, పాలు-తేనె కలబోసి ఆస్వాదించిన రీతిలో మన హృదయాలను తాకుతాయి. ఈ పాటలోని ప్రతి అక్షరం అలాంటిదే. తెలుగు నుడికారాన్ని, అందులోని నయగారాన్ని దేవులపల్లి వారి పాటలో మనం అణువణువునా అనుభూతి చెందవచ్చు. తెలుగుదనానికి మన గ్రామీణ వాతావరణానికి అవినాభావ సంబంధం ఉంది. పచ్చని పొలాలు, కష్టపడి పని చేసి మనకు ఆహార ధాన్యాలను అందించే కృషీవలులు, ఉరకలెత్తే గోదారమ్మ, ఆ తల్లితో అనుసంధానమైన జీవితాలు, మళ్లు-చేలు-మోపులు తెలుగుదనానికి ఆయువు పట్లు. అందుకే ఆ జీవనాన్ని కృష్ణశాస్త్రి గారు మొదటి చరణంలో తెలుగుదనంతో మేళవించారు. వాగ్గేయకారులు ఆధ్యాత్మిక సంపదతో పాటు ఆనాటి పరిస్థితులను, జీవనశైలిని, ప్రజల భాషను కూడా ప్రతిబింబించేదిగా మనకు సాహిత్య సంపదగా అందించారు. వారి సాహిత్యంలోని తెలుగుదనం ఈ భాషా ప్రవాహంలోని నాటి నీటి తేటలను తెలియజేస్తుంది. ఆ సాహిత్యం ప్రజల హృదయాలను తాకి, పాషాణమైన హృదయాలను కరగిస్తుంది. ప్రజలను ఏకం చేస్తుంది. అందుకే రెండవ చరణంలో వాగ్గేయకారుల తెలుగుదనాన్ని ప్రస్తావించారు. తాళి,కట్టు-బొట్టు, సింగారం కేవలం ఆకర్షణ కొరకు అనుకుంటే చాలా పొరపాటు. శాస్త్రీయత, దివ్యత్వం కూడినవి అవి. అలాగే గౌరవభావాన్ని పెంచేవి. అందుకే ఒక చరణాన్ని పూర్తిగా వాటి కొరకు కేటాయించారు దేవులపల్లి వారు.

ఆన్నిక్ చేమొట్టి (దేవయాని) పట్టు చీరకట్టి,  సిగలో పూలు  చుట్టి,  ,నల్లపూసలు ధరించి, నుదుటన బొట్టు పెట్టి చక్కని తేనెలొలికించే తెనుగు పాటను ఆలపించటాన్ని ఈ గీతంలో చిత్రీకరించారు. సింగీతం శ్రీనివాసరావు గారి దర్శకత్వపు ప్రతిభ ఈ చిత్రంలో మనకు  ప్రతి షాట్‌లోనూ ప్రతిబింబిస్తుంది. తెలుగుదనానికి ఆయన ఇచ్చిన ప్రాధాన్యత, సంభాషణలు, సంగీతము, సాహిత్యానికి ఇచ్చిన ప్రాధాన్యత ఈ చిత్రాన్ని ఓ అద్భుత దృశ్యకావ్యంగా మలచింది.  నేటి తరం తప్పకుండా విని అర్థం చేసుకోవలసిన గీతం ఇది. జీకే వేంకటేష్ గారి సంగీతంలో పూలపాక సుశీలమ్మ అద్భుతంగా పాడిన పాట

9, ఏప్రిల్ 2017, ఆదివారం

నిధి చాలా సుఖమా - త్యాగరాజస్వామి ఆధ్యాత్మిక ఔన్నత్యం


నిధి చాలా సుఖమా! రాముని సన్నిధి సేవ సుఖమా! నిజముగ బల్కు మనసా!

దధి నవనీత క్షీరములు రుచో! 
దాశరథి ధ్యాన భజన సుధారసము రుచో!

శమ దమమను గంగా స్నానము సుఖమా! 
కర్దమ దుర్విషయ కూప స్నానము సుఖమా!
మమత బంధన యుత నర స్తుతి సుఖమా!
సుమతి త్యాగరాజ నుతుని కీర్తన సుఖమా!

ఈ ప్రపంచంలో ధన కనక వస్తు వాహనాదుల పట్ల మమకారం లేకుండా ఉండటం చాలా కష్టం. ముఖ్యంగా నేటి కాలంలో కనీస అవసరాలకు పరిమితి ఓ అస్థిరమైన లక్ష్యంగా మారింది. కానీ, ప్రతి మనిషి కూడా ఆత్మావలోకనం చేసుకోవలసిన సమయం ఇది. ఎందుకంటే, ప్రాణం విడిచేటప్పుడు మనతో రాని వాటిపై విషయలోలుడైన మనిషి స్వార్థంతో అకృత్యాలకు పాల్పడుతున్నాడు, కావలసిన దానికన్నా సంపాదించుదామన్న తపనలో మానవత్వం కోల్పోతున్నాడు. ఈ పరుగులో కుటుంబం, తన ఆనందం, బాధ్యతలను విస్మరిస్తున్నాడు. అలాంటప్పుడే మన వాఙ్మయం మనకు ఉపయోగపడేది. త్యాగరాజస్వామి వారు తన కీర్తనలలో శాశ్వతమైన వాటిని వదిలి అశాశ్వతమైన వాటి వెంట పడటం ఎందుకు అన్న సందేశాన్ని ఎంతో చక్కగా తెలియజేశారు. మనలను ప్రశ్నిస్తూనే మార్గాన్ని మనకు తెలియజేశారు. అలాగని త్యాగరాజస్వామి వారిలా అన్నీ త్యజించటం ఈ కాలంలో అసంభవం. కానీ, ఒక సమతుల్యత తప్పకుండా సాధ్యమే. ఆ సమతుల్యత ఉన్నపుడు స్వార్థం కూడా అదుపులో ఉంటుంది. అందుకే, ఆయన కీర్తనల సారం ఇప్పటి సమాజానికి కూడా పూర్తిగా సముచితమైనది.

నిధి చాలా సుఖమా అన్న కీర్తన సామాన్య మానవులమైన మనకు ఆచరణకు సాధ్యం కాని తత్త్వంలా కనిపిస్తుంది. రాముడిని నమ్ముకుంటే ఏమి మిగులుతుంది, సంసారం ఎలా నడుస్తుంది? ఇది ఈనాటి చదువుకున్న వారి ప్రశ్న. ఈ తత్త్వం నేటి కాలానికి వర్తించదు అని వారికి అనిపిస్తుంది. కానీ, దానిలోని అంతరార్థం తెలుసుకుంటే త్యాగరాజస్వామి ఎందుకు చెప్పారో అవగతమవుతుంది.

1. ధనకాంక్షకు ఓ పరిమితి ఉండదు. ఇంత వస్తే మరింత కావాలి అన్నది మానవుని నైజం. ఇది ఓ విషవలయం. దానిని ఛేదించాలంటే కావలసింది దానిపట్ల మమకారం లేకుండా ధర్మబద్ధంగా సంపాదించటం. దానిని మదుపు చేసి గుణీకృతం చేసుకోవచ్చు. అలా చేస్తూనే, మనకు శాశ్వతమైన దాని గురించి ఆలోచించి తీరాలి. రాముని సన్నిధిలో ఉన్న సుఖం ఆ స్థిర లక్ష్యం కాని ధనార్జనలో ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఉండదు. ఎప్పుడైతే కోరికలు గుర్రాలవుతాయో మనసుకు అశాంతి కలుగుతుంది. అశాంతి మనిషిని మానవత్వం మరచి పక్కదారులు త్రొక్కేలా చేస్తుంది. ఈ విషవిలయంలో కష్టాలు కలిగినప్పుడు మాత్రమే మనిషికి భగవంతుడు గుర్తుకు వస్తాడు. అలా కాకుండా భగవద్భక్తితో, శరణాగతితో మన ఆలోచలనను నియత్రించుకోవచ్చు. ఆ నియంత్రణ వలన అశాంతి తొలగి మనిషి స్థిరమైన, శ్రేయస్కరమైన, ఆత్మోన్నతి కలిగించే నిర్ణయాలు తీసుకుంటాడు. అందుకే దైవసన్నిధి సుఖవంతమైనది. దీనిని అర్థవంతంగా, ప్రభావవంతంగా తెలుపటానికి త్యాగయ్య పెరుగు, వెన్న, పాలు మొదలైన వాని యొక్క అశాశ్వతమైన రుచి-రాముని ధ్యానము, భజన అనే అమృత రసముల శాశ్వతమైన రుచిని ప్రస్తావించారు.

2. స్వార్థం పేట్రేగిన మనిషి తన అవసరాల కోసం మనుషులను పొగడ్తలలో ముంచెత్తుతాడు. దీని ఫలితం తాత్కాలికమే. వ్యక్తిత్వం ఆధారంగా కాకుండా అవసరం ఆధారంగా కలిగే పరిచయాలు, బంధాలు నిలువవు. తద్వారా మనిషి పతనానికి లోనవుతాడు. ఈ నరస్తుతి ఒకరకమైన ఆత్మ వంచనే. అభిప్రాయాలు, అవసరాలను బట్టి ముఖప్రీతి మాటలు చెప్పి, వారి వెనుక దూషించే వ్యక్తిత్వాలు నిరంతరం తెలియని అసంతులనలో ఉంటాయి. దానివలన మనిషి శాశ్వతమైన దానికి దూరమై అశాశ్వతమైన వాటి వెంటే పడతాడు. ఎదురుదెబ్బ తగలగానే భగవంతుడు గుర్తుకు వస్తాడు. విషయ లంపటాలను నుండి భగవంతుని వైపు మళ్లే సమయం కష్టాలు వచ్చినప్పుడే. అన్నీ బాగున్నప్పుడు ఆ భగవంతుని ఆర్తితో ప్రార్థించే వారు బహు అరుదు. త్యాగరాజ స్వామి ఈ విషయ లంపటాలతో కూడిన నరస్తుతి మరియు పవిత్రమైన భగవంతుని నుతి మధ్య తేడా తెలియజేయటానికి అద్భుతమైన ఉపమానం చెప్పారు. ఆధ్యాత్మిక సోపానానికి ముఖ్యమైన శమ దమాదులనే సద్గుణాల గంగానదిలో స్నానము సుఖమా లేక మురికి మయమైన దుర్విషయములనే బావిలో స్నానము సుఖమా అన్నారు.

వాగ్గేయకారుల ఔన్నత్యం సందేశాన్ని తెలియజేస్తూనే దానిని మన నిత్యజీవితంలో సుస్ఫష్టంగా ప్రతిబింబింపజేయటం. మన దేహానికి నచ్చేవి, ఆనందాన్ని ఇచ్చేవి, నచ్చనివి, దుఃఖాన్ని కలిగించే వాటికి పూర్తిగా భిన్నమై శాశ్వతమై, సచ్చిదానందకరమైన ఆత్మకు సంబంధించిన విషయాల మధ్య భేదాన్ని ఈ నిధి చాలా సుఖమా అన్న కీర్తన ద్వారా త్యాగరాజస్వామి మనకు అద్భుతంగా తెలియజేశారు. ఆయన కూడా మనలాంటి మనిషేనండోయ్. కాకపోతే, కఠోరమైన సాధన ద్వారా, జీవితంలో నేర్చుకున్న పాఠాల ద్వారా మమకారపు బంధనాల నుండి విముక్తుడై తన కీర్తనలలో ఆ శాశ్వతానందపు మాధుర్యాన్ని తెలియజేసే ప్రయత్నం చేశారు. అందుకే ఆయన మహానుభావుడైనాడు.

ఇక కృతి నేపథ్యానికి వస్తే, త్యాగరాజస్వామి కుటుంబం పేద కుటుంబం. అపర రామభక్తుడైన త్యాగయ్య ఆ రామనామామృతంలో రమించగా వికసించినవి ఆయన కృతిసుమాలు. ఆ కీర్తనల మాధుర్యం తెలిసిన తంజావూరు ప్రభువు త్యాగయ్య ఆయనకు కానుకలు పంపి రాజాస్థానంలో సంగీత విద్వాంసునిగా చేరవలసిందిగా లేఖ రాస్తాడు. ఆ సందర్భంగా తనకు గురువుల అనుగ్రహంగా, రాముని కృప వలన కలిగిన సంగీత సంపదను రామునికే తప్ప నరస్తుతి కోసం వినియోగించనని త్యాగయ్య ఆ కానుకలను తిరస్కరిస్తాడు. ఆ సందర్భంలో ఈ కృతి ఆయన నోట వెలువడుతుంది. పూర్తిగా మమకారం లేని వ్యక్తిత్వం ఉంటేనే అటువంటి విలువైన, అందులోను తన పేదరికాన్ని తొలగించే కానుకలను తిరస్కరించగలడు మానవుడు. త్యాగయ్యకు జీవితంలో మానవులను స్తుతిస్తూ పేరు ప్రాపులు పొంది భోగ భాగ్యాలు అనుభవించటం అశాశ్వతం అని తెలుసు. అందుకే, ఉంఛవృత్తిలో తన పొట్టు నింపుకొని మిగిలిన వాటిని తృణప్రాయంగా పక్కకుపెట్టి తన కీర్తనలను రామునికే అంకితం చేశాడు, తన నాదోపాసనను ఆ పరబ్రహ్మకు ధారపోశాడు.

ఈ సందర్భంగా మనం ఒక్క విషయాన్ని చెప్పుకోవాలి. వాగ్గేయకారులలో కూడా అనేక రకాలు. ఎందరో రాజాస్థానాలను ఆశ్రయించి వారి పేరులను ప్రస్తావించే కృతులను రచించి జీవితంలో ధన కనక వస్తు వాహనాదులు, రాచమర్యాదలను పొందిన వారున్నారు. కొంతమంది మాత్రం దీనికి భిన్నంగా పూర్తిగా వాటిని త్యజించి ఆ భావనతోనే కీర్తనలను రచించారు. అందుకే వారి కృతులు ఈ అశాశ్వతమైన వాటి మీద ఏ మాత్రం అనురాగాన్ని కనబరచవు. అటువంటి వారిలో త్యాగరాజస్వామి అగ్రగణ్యులు. అందుకే వారి కృతులలో ఆధ్యాత్మిక పరిమళాలు మిగిలిన వారి కృతుల కన్నా ఎన్నో మెట్ల పైస్థాయిలో ఉంటాయి. ఆయన కృతులు చిరకాలం నిలిచి ఎప్పటికీ మానవాళికి మార్గదర్శకమవుతాయి. ఇటువంటి వెలకట్టలేని ఆధ్యాత్మిక సంపదను మనకు వారసత్వంగా ఇచ్చిన సద్గురువులు త్యాగరాజస్వామి వారికి సాష్టాంగ ప్రణామాలు.

నిధి చాలా సుఖమా కళ్యాణి రాగంలో కూర్చబడింది. ఈ కీర్తన నేపథ్యం, దానిలోని మాధుర్యం బాపు-రమణలు నిర్మించిన త్యాగయ్య సినిమలో అద్భుతంగా చిత్రీకరించారు. మొత్తం కీర్తనను చిత్రంలో పొందుపరచలేదు, కానీ సందేశం మాత్రం చక్కగా తెలియజేశారు. ఆ సన్నివేశం లింక్. అలాగే, ఎమ్మెస్ సుబ్బులక్ష్మిగారు దీనిని అద్భుతంగా రాగయుక్తంగా గానం చేశారు. రెండూ విని తరించండి. 

4, ఏప్రిల్ 2017, మంగళవారం

సీతారాముల కళ్యాణం - రామా కనవేమిరా


శ్రీరామ నవమి రేపే. లోకాభిరాముడు శ్రీరామచంద్రమూర్తి అవతరించిన పవిత్రమైన తిథి. లోకకళ్యాణార్థం ఈ రోజు సీతారాముల కళ్యాణం జరపటం అనాదిగా మనకు ఉన్న సాంప్రదాయం. సీతారాముల కళ్యాణం గురించి వాల్మీకి రామాయణంలో విశదంగా, మనోజ్ఞంగా తెలిపారు. విశ్వామిత్రుల వారు రామలక్ష్మణులతో కూడి మిథిలకు చేరుకునే ఘట్టం నుండి, నలుగు కుమారులు, కోడళ్లతో దశరథ మహారాజు మరియు రాణులు అయోధ్య చేరుకునేంత వరకూ రమణీయమే.

ఈ సీతారామ కళ్యాణం ప్రధాన ఇతివృత్తంగా ఎన్నో చలన చిత్రాలు వచ్చాయి. అన్నీ మంచి విజయాలు సాధించాయి. ఎన్నో మనోజ్ఞమైన గీతాలను అందించాయి. శ్రీశ్రీగారి వాగ్దానం చిత్రంలోని (1961) గీతం శ్రీనగజా తనయం అన్నది హరికథ రూపంలో రాగా, అలాంటి గీతమే పాతికేళ్ల తరువాత 1986లో విడుదలైన స్వాతిముత్యం చిత్రంలో ఆత్రేయగారి కలంలో రామా కనవేమిరా అన్న గీతంగా వచ్చింది. దీనికి కూడా హరికథా నేపథ్యమే. కాకపోతే ఈ స్వాతిముత్యం గీతంలో సీతారామ కళ్యాణంతో పాటు భర్తను కోల్పోయిన నాయిక మరియు అమాయకుడైన నాయకుల వివాహం కూడా చిత్రీకరించబడింది. ఒక ఉదాత్తమైన సన్నివేశం ఇది. గీతంలోని భావం, సన్నివేశం, ప్రధాన పాత్రధారుల నటన నభూతో నభవిష్యతి. ఆ సందర్భానికి ఆత్రేయ గారు అద్భుతమైన గీతాన్ని అందించారు. తెలుగుదనం ఉట్టి పడే ఈ గీతం ద్వారా ఆ సీతారామ కళ్యాణ హరికథకు ప్రాణం పోశారు. ధర్మమూర్తి అయిన రామచంద్రుడు సభాసదుల మధ్య ఉండి కూడా ఆ సభలోకి వచ్చిన జానకిని చూడటం లేదని ఆమె చెలికత్తెలు అనుకుంటున్న భావనతో ఈ రామా కనవేమిరా ఆరంభమవుతుంది.


రామా కనవేమిరా శ్రీ రఘురామ కనవేమిరా
రమణీలలామ! నవలావణ్యసీమ! ధరాపుత్రి! సుమగాత్రి నడయాడి రాగా!

సీతాస్వయంవరం ప్రకటించిన పిమ్మట
జనకుని కొలువులో ప్రవేశించే జానకిని సభాసదులందరూ పదే పదే చూడగా
శ్రీరామచంద్రమూర్తి కన్నెత్తి చూడడేమని అనుకుంటున్నారట తమలో సీతమ్మ అనుంగు చెలికత్తెలు
రామా కనవేమిరా శ్రీ రఘురామ కనవేమిరా

ముసి ముసి నగవుల రసిక శిఖామణులు సానిదమ పమగరిస
ఒస పరి చూపుల అసదృశ విక్రములు సగరిగ మనిదమని
ముసి ముసి నగవుల రసిక శిఖామణులు తాతకిట తకఝణుత
ఒస పరి చూపుల అసదృశ విక్రములు తకఝణు తకధిమితక
మీసము మీటే రోషపరాయణులు నీదమ పమాగరిగమ
మా సరి ఎవరను మత్తగుణోన్మణులు  అహా
క్షణమే ఒక దినమై నిరీక్షణమే ఒక యుగమై
తరుణి వంక శివధనువు వంక తమ తనువు మరచి కనులు తెరచి చూడగ
రామా కనవేమిరా కనవేమిరా

ముందుకేగి విల్లందబోయి ముచ్చెమటలుకక్కిన దొరలు భూవరులు
తొడగొట్టి ధనువు చేబట్టి బావురని గుండెలు జారిన విభులు అహ గుండెలు జారిన విభులు
విల్లెత్తలేక మొగమెత్తలేక సిగ్గేసిన నరపుంగవులు
తమ వొళ్ళు వొరిగి రెండు కళ్ళు తిరిగి ఒగ్గేసిన పురుషాగ్రణులు
ఎత్తేవారులేరా అ విల్లు ఎక్కుపెట్టేవారులేరా
ఆ ఎత్తేవారులేరా అ విల్లు ఎక్కుపెట్టేవారులేరా
అరెరెర్రెరె ఎత్తేవారులేరా అ విల్లు ఎక్కుపెట్టేవారులేరా
అహ ఎత్తేవారు లేరా అ విల్లు ఎక్కుపెట్టే వారు లేరా  తికతెయ్యకు తాధిమితా

రామాయ రామభద్రాయ రామచంద్రాయ నమః
అంతలో రామయ్య లేచినాడు ఆ వింటి మీద చెయ్యి వేసినాడు
సీతవంక ఓరకంట చూసినాడు సీతవంక వోరకంట చూసినాడు
ఒక్క చిటికెలో విల్లు ఎక్కు పెట్టినాడు చిటికెలో విల్లు ఎక్కు పెట్టినాడు
ఫెళ పెళ ఫెళ ఫెళ ఫెళ ఫెళ ఫెళ ఫెళ
ఫెళ ఫెళ విరిగెను శివధనువు కళలొలికెను సీతా నవవధువు
జయ జయ రామ  రఘుకుల సోమ  జయ జయ రామ  రఘుకుల సోమ
దశరధ రామ దైత్యవిరామ  దశరధ రామ దైత్యవిరామ

సీతాకళ్యాణ వైభోగమే శ్రీరామ కళ్యాణ వైభోగమే
కనగ కనగ కమనీయ్యమే  అనగ అనగ రమణీయమే
సీతాకళ్యాణ వైభోగమే శ్రీరామ కళ్యాణ వైభోగమే

రామయ్యా అదిగోనయ్య
రమణీలలామ నవలావణ్యసీమ ధరాపుత్రి సుమగాత్రి నడయాడి రాగ
రామా కనవేమిరా శ్రీరఘురామ కనవేమిరా  రామ కనవేమిరా కనవేమిరా

అర్థం:

"ఓ రఘురామా! సీతవంక చూడవేమి? నారీశిరోమణి, మనోజ్ఞమైన రూపం కలది, భూమిసుత, మృదువైన పలుకులు పలికించే సీత నడచివస్తోంది. చూడవేమి?" అని సీతాస్వయంవరం ప్రకటించిన తరువాత జనకుని కొలువులోకి జానకి ప్రవేశించే సమయంలో సీతమ్మ చెలికత్తెలు అనుకుంటున్నారట.

సీతా స్వయంవరానికై వేంచేసిన రాజులు ఎలా ఉన్నారు? తమను వరిస్తుందనే ముసి ముసి నవ్వులతో రసికులైనారట, వారంతా సుందరమైన చూపులతో అనన్యమైన పరాక్రమవంతులట. మీసాలను మెలివేసే పౌరుషవంతులట. మా సరి ఎవరని గర్వముతో పొంగిపోతున్నవారట. వారందరికీ ప్రతి క్షణం ఒక యుగంలా ఉత్కంఠతతో ఉందట. వారు ఆ సీత వంక, శివ ధనుస్సు వంక తన్మయులై కళ్లప్పగించి చూస్తున్నారట. కానీ, ఆ రాముడికి మాత్రం ఇవేవీ పట్టటం లేదుట.

ఒక్కొక్క వరుడు విల్లు ఎత్తే ప్రయత్నం చేయటం, చెమటలు పట్టి వెనుదిరగటం, ధనువు ఎత్తే ముందు తొడగెట్టే ధీరత, ఆ ధనుస్సు చేబట్టిన తరువాత  గుండెలు జారి బావురుమన్నారట ప్రభువులు. విల్లు ఎత్తలకే సిగ్గుతో తలదించుకొని ఒక్కొక్క రాజు వెళ్లిపోతున్నాడట. గొప్ప గొప్ప పురుషులు విల్లును ఎత్తే ప్రయత్నంలో తమ ఒళ్లు విరిగి, కళ్లు తిరిగి వెనక్కు వెళ్ళారట. అక్కడున్న వారంతా విల్లు ఎత్తేవారే లేరా? ఎక్కుపెట్టేవారే లేరా? అని మాట్లాడుకున్నారట.

అంతలో మన రామచంద్రుడు లేచి గురువులకు నమస్కరించి, ఆ శివధనుసుపై చేయి ఉంచాడట. సీతవంక ఓరకంటితో చూసి చిటికెలో ఆ విల్లును ఎక్కుపెట్టాడట. ఆ ధనుస్సు ఫెళ ఫెళ విరిగిందట, కొత్తకళలొలికిస్తూ సీతమ్మ నవ వధువైందట. ఇంకేముంది? సభ అంతా రఘుకుల చంద్రుడు, రాక్షస సంహారుడు అయిన శ్రీరాముని జయము జయము అని పలికిందట. సీతమ్మ తలదించుకొని వచ్చి ఆ రాముని మెడలో వరమాల వేసిందట. ఆ సీతారాముల కళ్యాణము ఎంత చూచినా కమనీయమే. ఎంత చెప్పుకున్నా రమణీయమే.



వివరణ:

ఇక్కడ చలనచిత్ర దర్శకుల ఔన్నత్యం గురించి చెప్పుకోవాలి. సీతారామ కళ్యాణ ఘట్టం, దానిని వర్ణించే హరికథలో నాయికా నాయకుల మధ్య ఆశ్చర్యకరంగా జరిగే మూడుముళ్ల తంతును హిందూ వివాహము యొక్క పవిత్రత ఏ మాత్రం దెబ్బతినకుండా చిత్రీకరించటం విశ్వనాథ్ గారి గొప్పతనం. భర్తను కోల్పోయిన స్త్రీ బిడ్డను పెంచుకుంటూ ఉండటం గమనించిన నాయకుడు ఆ హరికథ వింటూ ఆమెను వివాహము చేసుకోవాలని తలచి అప్పటికప్పుడు సీతారామ కళ్యాణ మంటపంలో ఉన్న తాళిని తీసి ఆమెకు కట్టి ఆమె నుదుటన కుంకుమ పెట్టి అర్థాంగిగా స్వీకరిస్తాడు. ముందు సీతారామ కళ్యాణ హరికథ సన్నివేశం పెట్టకపోతే ఆ నాయకునికి అటువంటి తలపు వచ్చేది కాదు. ఎందుకంటే రాముని ధీరత అతనికి ముందడుగు వేయటానికి ధైర్యాన్ని ఇచ్చింది. అతని మంచితనం తెలిసినా కూడా ఆమె ఆ క్షణంలో విస్తుపోతుంది. తరువాత మనస్ఫూర్తిగా ఆ మార్పును అంగీకరించి అతనితో కలిసి జీవిస్తుంది.

రామాయణంలో సీతారాముల కళ్యాణ ఘట్టం, దానికి ముందు వెనుక సర్గలు పరిశీలిస్తే, ఈ వివాహం కూడా లోకకళ్యాణార్థమే అని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. నిమి వంశజులకు వరప్రసాదంగా వచ్చిన శివధనుసును దేవతలు, రాక్షసులు, యక్ష, కిన్నెర, కింపురుషులు, గంధర్వులు, మహోరగులు, మనుష్యులు ఎక్కుపెట్టలేకపోయారు. అటువంటి ధనువును ధర్మమూర్తి అయిన రామచంద్రుడు గురువులైన విశ్వామిత్రుల అనుగ్రహంతో ఎక్కుపెట్టగా అది మధ్యకు విరిగిపోతుంది. అయోనిజ, కారణజన్మురాలైన సీతమ్మను పత్నిగా స్వీకరించేందుకు అవతారపురుషుడైన రాముడే సరైనవాడు అని తెలుపటానికి శివధనుర్భంగ సన్నివేశం. ఈ ప్రపంచంలో స్త్రీ పురుషులు భార్యాభర్తలుగా గృహస్థాశ్రమంలో ప్రవేశించటానికి ఏ విధమైన కారణాలు ఉంటాయో, కుటుంబాల గురించి ఎటువంటి వివరాలు తెలుసుకోవాలో శ్రీమద్రామాయణం మనకు విశదీకరిస్తుంది. సీతారాముల దాంపత్యము గురించి, వారి వైభవం గురించి తెలియటానికే రామనవమి నాడు వారి కళ్యాణము ఆనవాయితీగా వచ్చింది.

కళాతపస్వి కే విశ్వనాథ్ గారి దర్శకత్వంలో కమల్ హాసన్, రాధిక నటించిన స్వాతిముత్యం చిత్రంలో ఆత్రేయగారు రచించ ఈ పాటకు ఇళయరాజా గారు సంగీతం అందించారు. గానగంధర్వుడు ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం ఈ పాటను అద్భుతంగా గానం చేశారు.

శ్రీ సీతారామాభ్యాం నమః